Tanıma ve Ayırma
Elektrik Motoru Sökümü: Rotor, Stator, Gövde ve Bakır Ayrımı
Sargılı elektrik motoru neden bütün satılmaz? Stator, rotor, gövde ve bakır sargı ayrımını, fire hesabını ve söküm pratiğini anlatıyoruz.
Elektrik motoru hurdası, sahada en çok yanlış fiyatlanan malzemelerden biridir. Bütün halinde satıldığında demir sınıfına düşer; söküldüğünde içindeki bakır sargı ayrı değerlenir. Bu yazı, o farkı ve söküm mantığını anlatır.
Motorun üç katmanı
| Katman | İçerik | Hurda karşılığı |
|---|---|---|
| Dış gövde ve kapaklar | Dökme demir veya alüminyum gövde | Döküm / alüminyum sınıfı |
| Rotor ve nüve | Çelik paketi | Demir-çelik sınıfı |
| Stator sargısı | Empaye kaplı bakır tel | Bobin / sargı bakırı |
Söküm adımları
- 1) Bağlantı kablolarını ve terminal kutusunu ayırın; kablo ayrı sınıftır.
- 2) Kapak ve cıvataları sökün; gövde ile rotoru birbirinden ayırın.
- 3) Statoru tezgaha sabitleyin ve sargı uçlarını kesin.
- 4) Sargıları çekin; emaye kaplı tel kasasına ayrı koyun.
- 5) Rotor ve gövdeyi temizleyip demir/döküm sınıfına ayırın.
Fire nereden geliyor?
Sargı bakırında fire üç kaynaktan gelir: emaye kaplama, kesim sırasında bağlanan demir uçlar ve sargıya yapışmış kir/yağ. Bu yüzden sargı bakırı, soyma bakırla aynı sınıfta değerlendirilmez.
Motor mu trafo mu?
Motor ve trafo hurdası benzer görünse de trafo tarafında dikkat edilmesi gereken ayrı bir konu vardır: trafo yağı. Bu yağ tehlikeli atık kapsamındadır ve lisanslı süreçle yönetilmelidir. Ayrıca bazı trafolarda bakır yerine alüminyum sargı bulunur; ayrım fiyatı doğrudan etkiler.
Motor ve trafo fiyatlamasını motor ve trafo hurdası fiyatı, bakır sınıflarını bakır hurda sınıfları yazısında anlattık.
Pratik öneri
Az sayıda motor varsa bütün teslim edin. Tonaja ulaşan partilerde söküm, bakır ve çelik ağırlıklarını ayırmak toplam getiriyi belirgin artırır. İki senaryoyu karşılaştırmak isterseniz motorların sayısını ve tipini paylaşmanız yeterlidir.
Bakır alım koşulları için bakır hurda alımı, çelik tarafı için demir çelik hurda alımı sayfalarına bakabilirsiniz.
Sık Sorulan Sorular
Elektrik motorunda ne kadar bakır var?
Sabit bir oran yoktur. Küçük ev tipi motorlarla büyük sanayi motoru aynı oranı taşımaz. Genel kabul, motor ağırlığının belli bir kısmının sargı bakırı, kalan büyük kısmının çelik gövde ve nüve olduğudur. Güç arttıkça bakır oranı tipik olarak yükselir.
Motoru bütün satmak mı, söküp satmak mı daha kârlı?
Bütün satmak hızlı ve pratiktir; söküp satmak daha yüksek toplam getiri sağlar. Küçük tek motorlarda fark zaman maliyetini karşılamayabilir. Toplu partide fark belirginleşir.
Stator nedir, rotor nedir?
Stator, motorun sabit kısmıdır ve sargıların büyük bölümü buradadır. Rotor, dönen kısımdır ve gövdeyle birlikte çelik ağırlığını oluşturur. Sökümde önce stator sargıları ayrılır.
Sargı bakırı nasıl ayrılır?
Önce kapak ve bağlantı kabloları çıkarılır, sonra stator sargıları kesilip çekilir. Bu iş özel ekipman gerektirir; elle yapılan sökümde sargının tamamı çıkmayabilir.
Trafo hurdası da aynı mı?
Yaklaşım benzerdir ama trafo sargısında hem bakır hem alüminyum olabilir. Trafo yağı özel atık kapsamındadır ve lisanslı süreç gerektirir.