Tanıma ve Ayırma
Pirinç mi Bronz mu? Sarı Metalleri Ayırt Etme Rehberi
Pirinç çinko, bronz kalay alaşımıdır ve fiyatları farklıdır. Renk, kesit, talaş ve ağırlıktan hangisinin ne olduğunu anlamanın pratik yolları.
Hurdaya gelen sarı metallerin neredeyse tamamı iki aileden birine giriyor: pirinç ve bronz. İkisi de bakır alaşımı, ikisi de sarımsı, ikisi de mıknatıs çekmiyor. Ama farklı fiyatlanıyorlar ve kasa dolusu malzemede bu fark ciddi bir tutara denk geliyor.
İyi haber: ayırmak sanıldığı kadar zor değil. Aşağıda sahada kullandığımız pratik kontrolleri sıraladık.
Temel fark: çinko mu, kalay mı?
- Pirinç = bakır + çinko. Daha açık, altın sarısına yakın bir renk verir.
- Bronz = bakır + kalay. Daha koyu, kırmızıya ve kahverengiye çalan bir renk verir.
Fosfor bronz, adından anlaşılacağı gibi bronz ailesindendir; kalayın yanında az miktarda fosfor içerir ve yaylık, burç, rulman gibi aşınmaya çalışan parçalarda kullanılır. Sektörde ayrıca 5Sn bronz parça gibi kalay oranını belirten adlandırmalar kullanılır.
Pratik ayırt etme yöntemleri
1. Kesit rengine bakın
Dış yüzey oksitlenmiş, kirlenmiş veya kaplanmış olabilir; bu yüzden yüzey rengi yanıltıcıdır. Eğeyle veya taşla küçük bir yer açın: temiz kesitte pirinç sarı, bronz kızıl-kahve görünür. En güvenilir görsel yöntem budur.
2. Talaşa bakın
Matkapla delik açtığınızda çıkan talaşın rengi de aynı ipucunu verir. Ayrıca pirinç genellikle daha kolay işlenir, talaşı kısa ve kırılgan çıkar; bronz daha sert ve zorlayıcıdır.
3. Mıknatısla eleyin
İkisi de mıknatıs çekmez. Mıknatıs burada alaşımı ayırmaya değil, içine karışmış demiri bulmaya yarar: gövdenin içindeki çelik mil, vida, yay veya somun. Bunlar ayrı çıkarsa parti temizlenir.
4. Ağırlığı hissedin
Bronz genellikle pirinçten bir miktar daha ağırdır. Aynı boyutta iki parçayı elinize aldığınızda hissedilen fark küçüktür ama alışkın bir el için ipucudur. Tek başına karar vermek için yeterli değildir.
Nereden ne çıkar?
| Kaynak | Genelde ne çıkar |
|---|---|
| Tesisat sökümü | Pirinç musluk, vana, rakor, kolektör |
| Elektrik panosu | Pirinç klemens, terminal, bara bağlantısı |
| Makine bakımı | Bronz burç, yatak, dişli, salmastra parçası |
| Kalorifer tesisatı | Pirinç vana gövdesi, radyatör valfi |
| Süs eşyası ve mobilya | Pirinç kulp, çerçeve, kaplamalı dekoratif parça |
| Gemi ve deniz ekipmanı | Bronz pervane, döküm gövde parçaları |
Fiyatı yükselten ayrımlar
- Pirinç ve bronzu iki ayrı yığına ayırın — en büyük kazanç burada.
- Kaplamalı parçaları ayrı tutun; kaplama fire hesabına girer.
- İçindeki demir mil, vida ve yayları sökün.
- Krom kaplı armatürlerde çizik atıp altını görün, zamak olanları ayırın.
- Talaşı yağdan arındırıp ayrı biriktirin.
Sarı pirinç, fosfor bronz, bronz parça ve kırkambar sarı için alım koşullarımızı pirinç & bronz hurda alımı sayfasında, güncel kilogram fiyatlarını fiyat listesinde bulabilirsiniz. Parçalarınızın içinden temiz bakır da çıkıyorsa bakır hurda alımı sayfasındaki sınıflandırmaya bakın.
Sık Sorulan Sorular
Musluk ve vana pirinç midir?
Çoğunlukla evet, tesisat armatürlerinin gövdesi genellikle pirinçtir. Ancak dışı krom veya nikel kaplı olabilir; bu kaplama pirinci gizler ama değerini düşürmez. Kaplamalı parçalarda çizik atarak altındaki sarı rengi görmek en hızlı kontroldür. Bazı ucuz armatürlerin gövdesi zamak (çinko alaşımı) olabilir — o tamamen farklı ve çok daha düşük değerli bir kalemdir.
Kırkambar sarı ne demek?
Kırkambar, cinsi ve alaşımı ayrılmamış karışık sarı metal demektir. İçinde pirinç, bronz, kaplamalı parçalar, üzerinde demir vida kalmış gövdeler bir arada olur. Karışık geldiği için tek tek en yüksek fiyattan değil, ortalama bir kırkambar fiyatından işlem görür. Kaba bir ayrım bile bu partiyi yukarı taşır.
Üzerindeki demir vidayı sökmek gerçekten fark eder mi?
Evet. Bir pirinç gövdenin içindeki çelik mil veya vida, tartıda pirinç fiyatından ödenmez; ayrıca ayrıştırma işçiliği doğurur. Küçük parçalarda etkisi az görünse de kasa dolusu armatürde toplam ağırlığın hatırı sayılır bir kısmı demir olabiliyor.
Bronz mu pirinç mi olduğunu siz nasıl kesinleştiriyorsunuz?
Renk ve kesit kontrolü ilk eleme; şüpheli veya yüksek tonajlı partilerde XRF analizör ile bileşimi ölçüyoruz. Cihaz bakır, çinko, kalay ve kurşun oranlarını okuduğu için parçanın hangi alaşım olduğu tartışmaya yer bırakmadan çıkıyor.