Süreç ve Mevzuat
Hurda Araç Teşviki 2026: Şartlar, Süreç ve Aracın Metal Tarafı
Eski aracınızı hurdaya çıkarırken devlet teşvikinden nasıl yararlanılır, hangi belgeler gerekir ve söküm sonrası araçtan çıkan metal (motor, katalizör, akü) nasıl değerlenir?
Hurda araç teşviki, eski araçları trafikten çekmek ve yerlerine daha düşük emisyonlu araçların alınmasını özendirmek için uygulanan bir ÖTV avantajıdır. Şartlar ve tutarlar dönemsel değiştiği için bu yazı sabit rakam vermez; onun yerine sürecin nasıl işlediğini, hangi belgelerin gerektiğini ve aracınızdan çıkan metalin nasıl değerlendiğini anlatır.
Teşvik kimin için?
Genel çerçeve şu: belirli bir yaş sınırının üzerindeki, tescili aktif hafif ticari veya binek araçlar teşvik kapsamındadır. Aracın çalışır olması şart değildir; ancak eksik parçalı veya yakılmış araçlarda ayrı değerlendirme yapılabilir. Ruhsat sahibinin aynı zamanda başvuran olması esastır; miras, satış veya devir varsa süreç uzar.
Adım adım süreç
- Aracın ÖTV, MTV ve trafik ceza borçlarını tasfiye edin ya da güncel af/yapılandırma kapsamında olup olmadığını kontrol edin.
- Trafik tescil şube müdürlüğüne başvurup "hurdaya ayırma" işlemini başlatın; plakalar ve ruhsat teslim edilir.
- Aracı yetkili hurda tesisine ya da MKE hurda müdürlüğüne teslim edin; imha veya söküm tutanağı düzenlenir.
- Hurda belgesi ve süreçle ilgili evrakları saklayın; yeni araç alımında ÖTV indirimi için bu belgeler istenir.
- Yeni araç faturalandırılırken teşvik kalemi uygulanır; başvuru şekli bayi tarafından yönlendirilir.
Aracınızdan çıkan metal ne oluyor?
Söküm sonrası ortalama bir binek araç şu ana kalemlere ayrılır: karoseri (sac ve döküm demir), motor bloğu (döküm, alüminyum, bakır sargı), katalitik konvertör (platin-paladyum-rodyum), akü (kurşun), radyatör (bakır veya alüminyum), kablo tesisatı (bakır), jantlar (alüminyum veya çelik), camlar ve plastikler (metal dışı, ayrıştırılır).
| Parça | Baskın metal | Kısa not |
|---|---|---|
| Karoseri ve şasi | Sac + döküm demir | En büyük ağırlık; hurda demir olarak değerlenir. |
| Motor bloğu | Döküm demir veya alüminyum | Model ve motor tipine göre değişir; sargı bakırı ayrı hesaplanır. |
| Katalitik konvertör | Platin, paladyum, rodyum | Küçük ama en değerli parçadır; koduyla değerlenir. |
| Akü | Kurşun | Ayrı toplanır; içindeki asit sebebiyle özel muamele gerekir. |
| Radyatör | Bakır veya alüminyum | Modern araçlarda çoğunlukla alüminyum. |
| Tesisat | Bakır (izolasyonlu) | Kablo hurdası olarak verim üzerinden hesaplanır. |
| Jantlar | Alüminyum veya çelik | Alüminyum jant çelikten daha yüksek fiyatlanır. |
Katalitik konvertörün neden bu kadar değerli olduğunu ve nasıl fiyatlandığını ayrı yazımızda anlattık.
Sık yapılan hatalar
- Aracın parçalarını yetkisiz yerde söktürüp sonra hurdaya götürmek — bu durumda hurda belgesi verilmeyebilir.
- Katalitik konvertörü ayırıp "değerli" diye önceden sökmek — çalıntı şüphesi doğurur, teşvik sürecini riske atar.
- MTV ve ceza borçlarını başlangıçta kontrol etmemek; süreç ortasında geri dönmek zaman kaybettirir.
- Ruhsat sahibi olmadan başvurmaya çalışmak; devir veya vekalet mutlaka önceden tamamlanmalı.
Sonraki adım
Aracınızı hurdaya çıkarma süreci resmi tarafta ilerlerken, ayrılan katalizör, akü ve metal parçaları için değerlendirme yapılabilir. Elinizdeki parçanın (özellikle katalizör veya motor) durumunu fotoğraf ve kodla iletirseniz sahamızdan o güne ait teklifi paylaşırız. Güncel kalemler için fiyat listesi sayfamıza da bakabilirsiniz.
Sık Sorulan Sorular
Hurda araç teşviki nedir?
Belirli yaş ve durumdaki eski araçları hurdaya ayıran sahiplere, yeni bir araç alımında ödedikleri ÖTV'nin bir kısmının iade edildiği veya indirim uygulandığı devlet düzenlemesidir. Amaç eski, yüksek emisyonlu araçların trafikten çekilmesidir. Şart ve tutarlar dönemsel olarak yeniden belirlenir; başvurudan önce güncel Resmî Gazete duyurusuna bakılmalıdır.
Kimler yararlanabilir?
Genelde aracın ruhsat sahibi başvurabilir. Miras yoluyla intikal etmiş araçlarda veraset ilamı ve varislerin muvafakati gerekebilir. Şirkete kayıtlı araçlarda tüzel kişilik başvurusu farklı işler.
MTV borcu olan araç hurdaya çıkarılır mı?
Kural olarak MTV, trafik cezası ve vergi borçlarının tasfiyesi istenir. Dönemsel olarak çıkarılan af/yapılandırma kanunlarıyla borçlu araçların da hurdaya alınabildiği görülmüştür; ancak bu istisnaidir, güncel düzenlemeyi kontrol etmek gerekir.
Aracımdan çıkan metaller bana bir gelir sağlar mı?
Teşvik başvurusu için araç genelde yetkili hurdaya teslim edilir ve belgelendirilir; söküm sonrası metalin ekonomik değeri bu sürecin bir parçası olabilir. Aracın motor, katalizör, akü, radyatör gibi ayrı değerlendirilebilecek parçaları için sürecin başında bilgi alın.
Hurda belgesi ile hurdaya ayırma aynı şey mi?
Hayır. "Hurdaya ayırma" trafik tescildeki resmi işlem, "hurda belgesi" ise bu işlem sonucunda düzenlenen belgedir. Detayı ayrı yazıda anlattık.