Tanıma ve Ayırma
Alüminyum Çeşitleri: Profil, Döküm, Talaş ve Jant Arasındaki Fark
Alüminyumun her türü aynı fiyatta değil. Profil, döküm, sert, yumuşak, jant, radyatör ve talaşın ne olduğunu ve hangisinin neden daha değerli olduğunu anlatıyoruz.
Alüminyum, hurda tarafında en çok alt sınıfı olan metallerden biri. "Alüminyum kaç para?" sorusunun cevabı, elinizdekinin profil mi döküm mü olduğuna göre ciddi biçimde değişiyor.
Aşağıda kantarda ayırdığımız sınıfları, hangisinin nereden çıktığını ve tanıma yöntemlerini anlattık.
Alüminyum sınıfları
| Sınıf | Nereden çıkar | Ayırt edici özellik |
|---|---|---|
| Profil | Doğrama, pencere, güneş paneli çerçevesi, raf sistemi | Ekstrüzyon izli, düzgün kesitli, ince cidarlı |
| Jant | Otomobil jantı | Döküm ama temiz ve homojen; lastik sökülmüş olmalı |
| Sert alüminyum | Makine parçası, sanayi profili, bazı döküm parçalar | Daha rijit, işlenmiş yüzeyli |
| Yumuşak (araiş) | İnce sac, kap-kacak, folyo türü malzeme | Elle kolayca bükülür |
| Tel | Enerji hattı iletkeni, kablo içi | Çıplak veya izolasyonu soyulmuş tel |
| Radyatör | Klima, araç radyatörü, ısı değiştirici | Petek yapısı; bakırla karışık olabilir |
| Talaş | Talaşlı imalat atölyeleri | Kıvrım kıvrım, yağlı olabilir |
| Kırkambar | Ayrılmamış karışık alüminyum | İçinde her sınıf bir arada |
Profil ile dökümü nasıl ayırırsınız?
İkisi arasındaki fark hem görsel hem dokunsaldır:
- Yüzey: Profilin yüzeyi düzgün ve boyunca aynıdır; ekstrüzyon çizgileri görülebilir. Döküm parçanın yüzeyi daha pürüzlü, gözenekli ve kalıp izlidir.
- Kesit: Profil ince cidarlı ve düzenli kesitlidir. Döküm daha kalın, değişken cidarlıdır.
- Davranış: Profil bükülür; döküm bükülmez, zorlandığında çatlar ya da kırılır. En kesin ayrım budur.
- Kırık yüzeyi: Dökümün kırık yüzeyi mat ve taneli görünür.
Alüminyumu diğer metallerden ayırmak
- Mıknatıs çekmez. Çekiyorsa alüminyum değildir (veya içinde demir parça vardır).
- Hafiftir. Aynı boyuttaki çelik veya paslanmaz parçanın belirgin şekilde altında bir ağırlık hissedilir.
- Çizildiğinde parlak beyaz-gri. Galvaniz sacla karıştırılabilir; galvaniz mıknatıs çeker, alüminyum çekmez.
- Paslanmaz. Oksitlenir ama kırmızı pas yapmaz; yüzeyde donuk gri bir tabaka oluşur.
Fiyatı düşüren durumlar
- Demir aksam: Doğrama profilinin içindeki çelik takviye, jantın çelik göbeği, vidalar.
- Plastik ve conta: Doğrama fitili, radyatör deposu, kauçuk contalar.
- Cam: Pencere doğramasında kalan cam parçaları.
- Yağ ve nem: Özellikle talaşta; süzülmemiş talaş kuru talaşın altında kalır.
- Karışık parti: Profil, döküm ve talaşın aynı yığında olması.
Doğrama sökümü yapıyorsanız en kârlı hareket, profilleri fitil ve camdan arındırıp ayrı istiflemek. Bir kamyon karışık doğrama ile aynı kamyonun tasnif edilmiş hali arasındaki fark, harcanan işçiliğin çok üzerinde çıkıyor.
Teslimden önce
- Profil, döküm ve talaşı üç ayrı yığına ayırın.
- Jantlardan lastik, balans ağırlığı ve varsa çelik göbeği sökün.
- Radyatörlerde bakır kısım varsa ayırın; bakır kendi fiyatından işlem görür.
- Talaşı kuru ve kendi varilinde biriktirin.
- Emin olamadığınız parçaları ayırmayın, sahada birlikte bakalım.
Alüminyum alım koşullarımızın tamamı alüminyum hurda alımı sayfasında; profil, jant, tel, radyatör, talaş ve kırkambar için güncel kilogram fiyatları fiyat listesinde yer alıyor.
Sık Sorulan Sorular
Profil alüminyum neden en değerli sınıflardan biri?
Ekstrüzyon profilleri genellikle belirli ve temiz bir alaşımdan üretilir. Ergitmeye giren malzemenin bileşimi tahmin edilebilir olduğu için geri kazanım verimi yüksektir. Döküm alüminyumda ise silisyum ve diğer katkı oranları yüksek ve değişkendir; bu belirsizlik fiyattan düşülür.
Jant alüminyum ayrı bir sınıf mı?
Evet. Jantlar döküm alüminyumdur ama temiz, homojen ve bilinen bir malzeme oldukları için kendi kalemlerinde değerlendirilir. Üzerindeki lastik, balans ağırlığı ve çelik göbek parçası mutlaka sökülmelidir; lastikli jant tartıya girdiğinde ağırlığın önemli kısmı metal değildir.
Alüminyum radyatör neden ayrı fiyatlanıyor?
Klima ve araç radyatörlerinin çoğu tek metal değil: alüminyum petek üzerine bakır boru veya bakır kanatçık kombinasyonu olabiliyor. Ayrıca içinde plastik depo, conta ve kir kalıntısı bulunur. Bu karışıklık kendi başına bir sınıf oluşturuyor; içindeki bakır sökülü verilirse toplam getiri artar.
Talaşı yağlı vermek fiyatı ne kadar düşürür?
Yağ ve kesme sıvısı doğrudan tartıya girer, ergitmede ise kayıp olur. Bu yüzden yağlı talaş kuru talaşın altında fiyatlanır. Talaşı süzülmüş, kuru ve içine başka metal karışmamış şekilde biriktirmek en yüksek getiriyi sağlar.